Zabytki – to warto zobaczyć!

fot. E.Prałat
fot. E.Prałat

Pałac zbudowany w latach 1800-01. Po pożarze z 1886 odbudowany w 1892, odnowiony w latach 1921-23 w stylu klasycystycznym. W pałacu kilkakrotnie między sierpniem 1831 a styczniem 1832 przebywał Adam Mickiewicz[3]. Legenda głosi, że w Kopaszewie powstawały fragmenty Pana Tadeusza. W 1868 gościła tu również Helena Modrzejewska. W pałacu znajdował się bogaty księgozbiór liczący około 5 tys. pozycji. Kolekcja obrazów zawierała między innymi dzieła Kossaka, Wyczółkowskiego, Brandta, Fałata. Większość pałacowych zbiorów zaginęła podczas drugiej wojny światowej. Po wojnie pałac przeszedł na własność skarbu państwa. Obecnie w pałacu mieszczą się biura Hodowli Roślin Danko, prywatne mieszkania oraz izby pamięci: Adama Mickiewicza, Heleny Modrzejewskiej i rodziny Chłapowskich.


Park pałacowy o pow. 11,75 ha urządzony na pocz. XIX w. i przekształcony w 1894 przez architekta ogrodów Augustyna Denizota zgodnie z panującą w drugiej połowie XIX wieku modą na naturalizm. W tym stanie zachowany jest do dnia dzisiejszego. Wśród drzewostanu odnaleźć można różne gatunki drzew: wiązy, świerki, lipy, jesiony kasztany, buki, dęby cis, topole, platany. Poza obrębem parku, na osi pałacu znajduje się najdłuższa w Europie aleja platanowa prowadząca do dawnego folwarku.

Więcej na temat parku można przeczytać w artykule dr Emiliana Prałata pt.: Park w Kopaszewie – założenia planistyczne Friedricha Teicherta i Augustyna Denizota


Późnobarokowa kaplica pw. NMP Śnieżnej z 1794. Obecna kaplica pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Kopaszewie wzniesiona została w 1794 roku z fundacji Ludwika (ok. 1740–1810) i Teodory z Niegolewskich (1752–1803) Skórzewskich. Wcześniej, w 1685 roku, wzmiankowana jest murowana świątynia. Późnobarokową kaplicę wzniesiono z cegły i otynkowano na planie wydłużonego ośmioboku (w nawie) z kwadratową wieżą od zachodu i półkolistą apsydą od wschodu. Kaplica wpisana została do rejestru zabytków nieruchomych województwa wielkopolskiego pod numerem 527 decyzją z dnia 18.02.1955 roku. Niegdyś Kopaszewo należało do parafii krzywińskiej. Kaplica nigdy nie posiadała osobnego kapelana, jak to było w przypadku Turwi. Msze w niej celebrowali księża z Krzywinia, ojcowie benedyktyni z pobliskiego Lubinia lub bernardyni z Kościana, których Skórzewscy hojnie wspierali. W 1969 roku erygowana została parafia pw. św. Katarzyny Sieneńskiej w Choryni. Kaplica przypałacowa w Kopaszewie stała się kościołem filialnym tej wspólnoty, pozostając jednak własnością spółki „Danko”.
Dzięki wizytacji księdza Józefa Rogalińskiego w 1770 roku, archidiakona śremskiego, wiadomo, że pierwotna kaplica pw. Narodzenia NMP istniała w Kopaszewie od około 100 lat. Prostokątny budynek wykonany był z drewna. Z krytego gontem dachu dwuspadowego wyrastała na środku wieżyczka, w której zostały umieszczone dwa dzwony. Kaplicę konsekrowano w 1758 roku. Według zapisu przytaczanego przez wspominanego na wstępie księdza Gierlińskiego i Kronikę kościoła parafialnego w Krzywiniu, podłoga świątyni była w dobrym stanie, lecz okna pozbawione były szyb. Brakowało również organów. We wnętrzu znajdowały się drewniane ławy i takaż empora organowa. Nastawa drewnianego ołtarza zawierała wizerunek Matki Boskiej malowany na desce. Stan kaplicy był tak fatalny, że nie przechowywano w niej na stałe Najświętszego Sakramentu ani nie sprawowano sakramentów, poza spowiedzią i komunią dla właścicieli Kopaszewa. Zachowała się także wzmianka o posiadaniu wszystkich niezbędnych paramentów oraz srebrnego kielicha z pateną, z pozłacanym wnętrzem czaszy.

Opis pochodzi z książki dr Emiliana Prałata „Miejsca i Sztuka. Kopaszewo” © Copyright by Emilian Prałat 2015, www.epralat.edu.pl 

Droga krzyżowaKopaszewska Droga Krzyżowa (stacje I i XIV wmurowane są w ścianę kaplicy). Cała Droga liczy około 16 km. Prowadzi z kaplicy, przez Kopaszewo, dalej tzw. traktem turewskim przez Rogaczewo Wielkie do kościoła w Rąbiniu (stacja VI i VII) i z powrotem. Stacje rozmieszczone są po dwie w przydrożnych kapliczkach. Tablice płaskorzeźbione, odlane z żelaza, w stylu późnego klasycyzmu sprowadzone zostały z Francji. Drogę ufundował właściciel Kopaszewa Jan Koźmian po samobójczej śmierci żony, Zofii z Chłapowskich, córki generała Dezyderego Chłapowskiego. Poświęcenia dokonał 3 października 1855 roku proboszcz krzywiński ks. Franciszek Poniecki. Obecnie oryginalne tablice znajdują się w kaplicy w Kopaszewie, na stacjach umieszczono kopie.

Więcej informacji na temat Kopaszewskiej Drogi Krzyżowej znajdą Państwo na stronie www.droga.epralat.edu.pl


park krajobrazowyPark Krajobrazowy im. Dezyderego Chłapowskiego. Park leży na pograniczu obszaru Niecki Szczecińsko-Łódzko-Miechowskiej i Monokliny Przedsudeckiej. Wyraźnie zaznacza się tu forma tektoniczna, tzw. Rów Poznania, o przebiegu południkowym Czempiń–Krzywiń. Charakterystyczne dla tej struktury geologicznej są złoża węgla brunatnego, występujące w zachodniej i środkowej części parku. Krajobraz ukształtowany został przez zlodowacenie środkowopolskie oraz bałtyckie. Ukształtowanie terenu parku jest równinne, lekko pofalowane. Najwyższe wzniesienia nie przekraczają 95 m n.p.m. Występują tutaj liczne oczka polodowcowe. Środkiem parku ciągnie się niewielkie obniżenie, którym przepływa główny ciek (Rów Wyskoć) wpadający do Kanału Obry. Park leży w dorzeczu Warty, jego wschodnia część odwadniana jest przez rzekę Wartę, północno-wschodnia przez zlewnie kanału Szymanowo–Grzybno, a południowa przez zlewnie dopływów Kanału Kościańskiego (Rów Rococki), a północna przez Olszynkę i jej dopływy.

Można tu spotkać rzadkie, zanikające gatunki roślin związanych z uprawami rolnymi np. niektóre chwasty (kąkol) i rośliny niegdyś uprawiane, jak lnicznik siewny. Flora roślin naczyniowych liczy ponad 800 gatunków.

W starych parkach dworskich i zadrzewieniach śródpolnych występują rzadkie i chronione gatunki roślin leśnych i zaroślowych (np. listera jajowata), ponad 600 gatunków grzybów (np. żagwica listkowata), a na łąkach i w oczkach śródpolnych rośliny zbiorowisk łąkowych i wodnych (np. goryczka błotna czy pływacz). Mozaikowaty charakter krajobrazu sprawia, że odznacza się on dużą różnorodnością fauny. Wśród bezkręgowców stwierdzono występowanie 43 gatunków motyli dziennych oraz około 600 gatunków motyli nocnych, rzadkie chrząszcze (np. biegacz skórzasty, ciołek, pachnica), błonkówki i muchówki, a także pluskwiaki wodne. Bogata jest również fauna ślimaków (lądowych i wodnych), małży oraz skorupiaków (np. rak stawowy i rzeczny). Płazy reprezentowane są przez 12 gatunków, a gady przez 4 gatunki (jaszczurki: zwinka i żyworódka, padalec oraz zaskroniec). Na terenie parku występuje ponad 130 gatunków ptaków lęgowych. Wiele gatunków wodno-błotnych bytuje w kompleksie starych torfianek usytuowanych wzdłuż Rowu Wyskoć (m.in. wąsatka i remiz). Żyje tu również 41 gatunków ssaków, w tym aż 12 gatunków nietoperzy.

Park obfituje w obiekty architektoniczne: kościoły (Choryń, Stary Gołębin, Gorzyczki, Błociszewo, Racot, Gryżyna, Kopaszewo, Rąbiń), kaplice (Las Rąbiński), dworki (Choryń), pałace (Turew, Błociszewo, Krzyżanowo, Racot, Kopaszewo) oraz zabudowania folwarczne (Turew, Rogaczewo Małe i Duże, Kopaszewo, Racot, Błociszewo, Spytkówki). W dziesięciu zabytkowych parkach dworskich liczne są pomnikowe drzewa (głównie dęby, platany i lipy).


aleja

Aleja platanowaPodobno najdłuższa w Europie aleja platanów klonolistnych (ok. 1 km długości). Składa się na nią 50 drzew liczących ponad sto lat; najgrubsze z nich ma obwód ok. 380 cm. Niegdyś aleja liczyła 80 drzew, jednak niektóre obumarły; stan części pozostałych jest zły – wymagają pielęgnacji.

Aleja zaczyna się przy bramie parku pałacowego i wiedzie w kierunku południowym, w stronę folwarku.


QUEST – ZAPRASZAMY DO ZABAWY